Geen geld, minder Bach

Hoes van "Bach - 4 Orchestral Suites" van Ton Koopman en het Amsterdam Baroque Orchestra

Zelfs Bach lijdt onder de kredietcrisis: deze week werd bekend dat het Amsterdam Baroque Orchestra (ABO) door minder overheidsubsidie als gevolg van de crisis een tournee met de Matthäus Passion van Johann Sebastian Bach heeft moeten annuleren. Op 1 april zou de kick-off van de tournee - onder leiding van Ton Koopman - plaatsvinden met een uitvoering in het Concertgebouw in Amsterdam.
Niet alleen krijgt het gezelschap minder overheidsubsidie, ook heeft een van de hoofdsponsors afgehaakt. Hierdoor zijn de kosten niet meer op te brengen.

Gelukkig laat de oude meester zich daardoor allang niet meer stoppen. Gisteravond was de uitstekende film "Se7en" op tv, met Brad Pitt en Morgan Freeman in de hoofdrollen.
De muziek die je hoort tijdens de scene in de bibliotheek is "Air on the G String". Dit stuk wordt veelvuldig toegeschreven aan Bach, maar strikt genomen is dit onjuist. In feite is het een arrangement van het tweede deel ('tweede beweging' of 'secundo movimento') van de "Ouverture No. 3 in D major, BWV 1068", bekend als "Air". "Air" is niet het Engelse woord voor 'lucht', maar het Franse woord voor 'aria' (ook: ayre of ayr). Het arrangement dat je hoort in de film is geschreven door August Wilhelmj, een Duitse volist uit de tweede helft van de negentiende eeuw. De naam "Air on the G String" slaat op het feit dat Wilhelmj het gehele stuk kon spelen op de G-snaar van zijn viool. Dit werd mogelijk door het originele stuk van Bach om te zetten van D majeur naar C majeur en de gehele melodie een hele octaaf lager te noteren.

"Air on the G String" is dus niet van Bach, maar afgeleid van zijn "Ouverture No. 3 in D major, mov. II - Air, BWV 1068". Vergeet het niet.

Hieronder zowel Ton Koopman, als het 'Amsterdam Baroque Orchestra' als de originele "Ouverture No. 3 in D major, mov. II - Air, BWV 1068" van Johann Sebastian Bach. Het ABO speelt met periode instrumenten. Deze zijn gestemd op een frequentie van a = 415 hertz, en dat is ongeveer een halve toon lager dan moderne instrumenten, die gestemd zijn op een frequentie van ongeveer a = 440 hertz. De 'a' is de toon 'a' van de hobo, waarop de orkesten stemmen.
Aanzetten, iedereen in je buurt z'n mond snoeren en genieten in stilte...

Het Amsterdam Baroque Orchestra (ABO) met de "Ouverture No. 3 in D major, mov. II - Air, BWV 1068" van J.S. Bach.

Lees verder/Read more »

Vernieuwend

Regelmatig lees ik recenties waarin wordt gesuggereerd dat de besproken muziek of artiest niet vernieuwend zou zijn en daarom niet de moeite waard. "Het klinkt wel aardig, maar echt vernieuwend vind ik het niet" schrijft men dan. Ik las dat onder meer over de door mij als uitstekend beoordeelde cd "Wicked Way" van Waylon, op dit moment de weekfavoriet van Mooimuziek.

Ik weet dat er ernstiger zaken zijn om over te vallen, maar daar zijn weer andere blogs en sites voor. En ja, over smaak valt niet te twisten (hoewel soms..), maar het criterium 'vernieuwend' is toch echt niet steekhoudend in de beoordeling van de kwaliteit van een artiest of zijn muziek.

vlnr: Michael Jackson (1958 - 2009), Johann Sebastian Bach (1685 - 1750), Jimi Hendrix (1942 - 1970), Ludwig von Beethoven (1770 - 1827)

De Beatles, daar zijn we het over eens, die waren vernieuwend. En ook diegenen die niet van de Beatles houden, vreemd genoeg zijn die er, zullen toegeven dat de heren bepaald geen oude paden hebben platgetreden. Dat geldt voor de Beatles net zo als voor voor Antonio Vivaldi, David Bowie, Johann Sebastian Bach, de Beach Boys, Ludwig von Beethoven, Michael Jackson, Wolfgang Amadeus Mozart, Jimi Hendrix: allemaal zeer vernieuwende 'artiesten' in hun tijd.

Echter, een artiest niet vernieuwend vinden en daarom terzijde leggen, dat voelt toch een beetje als niet meer eten omdat je het allemaal al eens geproefd hebt of niet meer naar kunst kijken, omdat je het al kent. Je gooit meteen veel van wat het leven aangenaam maakt aan de kant.
En wat dan te vinden van al die artiesten die wél vernieuwend waren? Die moet je dan dus wel allemaal goed vinden. Michael Jackson? Mag je niets meer over zeggen, want die is vernieuwend. Bach? Luistert iedereen naar, want hij was vernieuwend. Hendrix? Vindt iedereen fantastisch, want wat was die toch vernieuwend.

vlnr: David Bowie (1947), Antonio Vivaldi (1678 - 1741), The Beatles (1960 - 1970), Wolfgang Amadeus Mozart (1756 - 1791)

Nee, het criterium 'vernieuwend' zegt helemaal niets over kwaliteit. Is Katie Melua vernieuwend? Nee, niet bepaald, en ik vind haar niet om aan te horen. Is Philip Glass vernieuwend? Jazeker, maar geef mijn portie maar aan Fikkie. Is Waylon vernieuwend? Nee, dat zou ik een boude uitspraak vinden. Maar goed vind ik 'm wel!

Lees verder/Read more »

Het Weihnachts-Oratorium BWV 248, van J.S. Bach

De Kerstnacht is een bijzondere nacht. Iedereen zou een moment voor zichzelf moeten nemen om iets van de kracht en de macht van deze nacht te voelen en tot zich te nemen.

Het Weihnachts-Oratorium van Johann Sebastian Bach, een verzameling van zes cantates, biedt bezinning in de vorm van het kerstverhaal in de vertaling van Luther.

Deze cyclus van zes cantates is geschreven voor een periode van 13 dagen lopend van kerst (25-12) 1734 tot en met driekoningen (06-01) 1735. Het vertelt over de herders, die bezoek kregen van een engel: "God heeft jullie uitverkoren om als eersten de Verlosser te zien."

Schlafe, mein Liebster, genieße der Ruh,
Wache nach diesem vor aller Gedeihen!
Labe die Brust,
Empfinde die Lust,
Wo wir unser Herz erfreuen!

Altaria - wiegelied waarmee het kindeke in de tweede cantate in slaap wordt gesust

Mezzo-sopraan Bernarda Fink zingt "Schlafe, mein Liebster" uit het Weihnachts-Oratorium (BWV 248) van Bach, met het 'Monteverdi Choir' en de 'English Baroque Soloists', gedirigeerd door John Eliot Gardiner

In deze uitvoering eist Bernarda Fink de hoofdrol op. Ze is geboren op 29 augustus 1955 in Buenos Aires, Argentinië. Haar ouders waren Sloveense immigranten. Bernarda studeerde aan het "Instituto Superior de Arte del Teatro Colón" in Buenos Aires. In 1985 won ze de eerste prijs tijdens de Nuevas Voces Líricas competitie en verhuisde ze naar Europa.
Tegenwoordig woont ze in Karinthië, Oostenrijk. Ze is getrouwd met de Oostenrijkse ambassadeur in Slovenië, Valentin Inzko.

Een cantate is een, meestal religieus, zangstuk bestaande uit aria's, recitatieven en koorfragmenten, met instrumentale (orkest)begeleiding voor soli, koor of beide, en bestaande uit meerdere delen. De tekst bestaat uit bijbelteksten, kerkliederen of vrije gedichten - of een combinatie daarvan - die nauw aansluiten bij het kerkelijk jaar.

info: Eindhovens Gemengd Koor "De Roostenzangers"
Amsterdams Barok Gezelschap
Universitaire Pers Leuven
isa's site

Lees verder/Read more »